Likidasyon

Likidasyon fiyatı nasıl hesaplanır?

Kaba kural şu: fiyat girişten yaklaşık yüzde (100 ÷ kaldıraç) kadar aleyhine giderse likidasyon gelir. 10x'te bu yaklaşık %10, 25x'te yaklaşık %4, 100x'te yaklaşık %1 demek. Borsa teminatın tamamen bitmesini beklemediği için gerçek mesafe bundan biraz daha kısadır.

Yaygın basitleştirilmiş formül (izole teminat, ücretler hariç): long için likidasyon fiyatı ≈ giriş × (1 - 1/kaldıraç + sürdürme teminat oranı), short için ≈ giriş × (1 + 1/kaldıraç - sürdürme teminat oranı). Sürdürme teminat oranı, pozisyonu açık tutmak için elinde kalması gereken asgari teminattır; borsaya ve pozisyonun büyüklüğüne göre değişir.

Örnek: Bitcoin 64.000 dolarken 100 dolar teminatla 10x long açtın, yani 1.000 dolarlık bir pozisyon. Sürdürme oranını %0,5 kabul edelim: 64.000 × (1 - 0,10 + 0,005) = 64.000 × 0,905 ≈ 57.920 dolar. Fiyat girişten yaklaşık %9,5 düşüp 57.920 dolara inerse pozisyon kapanır ve 100 doların gider. Aynı işlemi short açsaydın likidasyon fiyatı yaklaşık 70.080 dolar olurdu.

Bu hesap yaklaşıktır. Gerçek likidasyon fiyatı borsaya, teminat tipine (izole ya da çapraz), fonlama ücretlerine ve pozisyonun büyüklüğüne göre değişir. İşlem açmadan önce borsanın sana gösterdiği likidasyon fiyatına mutlaka bak.

Kendi rakamlarınla dene: likidasyon fiyatı hesaplayıcı

Gerçek hayatta nasıl olur?

Diyelim ki fiyatın yükseleceğinden eminsin ve 25x long açtın. Likidasyona %4'ten bile az mesafen var. Kriptoda fiyatın gün içinde birkaç yüzde oynaması olağan bir şey. Bir haber gelir, fiyat birkaç dakikalığına sert bir iğne atar ve pozisyonun kapanır. Bir saat sonra fiyat eski yerine, hatta beklediğin yere dönebilir; ama sen artık içeride değilsin.

Bir de zincirleme etki var: aynı fiyat bölgesinde çok sayıda pozisyon likit olunca borsa bunları piyasada satarak kapatır. Bu satışlar fiyatı biraz daha düşürür ve bir sonraki grubun likidasyonunu tetikleyebilir. Sert düşüşlerden sonra okuduğun "şu kadar pozisyon likit oldu" haberlerinin arkasında bu var.

Sık yapılan hatalar

• Yüksek kaldıracı kazancı büyüten bir şey sanmak. Kaldıraç pozisyonu büyütür, riski de onunla birlikte.
• Stop-loss koymamak ya da stop'u likidasyon fiyatına çok yakın koymak. Stop, likidasyondan belirgin şekilde önce devreye girmeli.
• Çapraz teminatla işlem açıp tüm bakiyeni riske attığını fark etmemek.
• Zarardaki pozisyona sürekli teminat ekleyip likidasyonu ertelemek. Bu kaybı küçültmez, büyütebilir.
• Borsanın gösterdiği likidasyon fiyatına bakmadan işlem açmak.
• Fiyat sonra geri döndü diye "aslında haklıydım" demek. Likit olduktan sonra fiyatın nereye gittiği senin için bir şey değiştirmez.

Videolu anlatım

Bu terimin videodaki anlatımı · 3:53

Sık sorulan sorular

Likidasyon ne demek?

Kaldıraçlı işlemde zararın teminatını neredeyse bitirdiğinde borsanın pozisyonunu zorla kapatmasıdır. O pozisyona ayırdığın teminat gider.

Liq olmak ne demek?

"Liq olmak" ya da "likit olmak", kaldıraçlı pozisyonunun likidasyon fiyatına gelip zorla kapatılması demektir. "Liq oldum" diyen kişi o işlemdeki teminatını kaybettiğini anlatır.

Likidasyon fiyatı nasıl hesaplanır?

Long için yaklaşık olarak giriş × (1 - 1/kaldıraç + sürdürme teminat oranı). 64.000 dolardan 10x long ve %0,5 sürdürme oranıyla sonuç yaklaşık 57.920 dolar. Gerçek fiyat borsaya göre değişir; borsanın gösterdiğine bak.

Likidasyondan nasıl korunurum?

En etkili yol kaldıracı düşürmek. Bunun yanında likidasyondan önce devreye girecek bir stop-loss koy, pozisyonu kaybetmeyi göze alabileceğin tutara göre ayarla ve çapraz yerine izole teminat kullan.