Akademi › Sözlük › Market cap (piyasa değeri)
Market cap (piyasa değeri)
Fiyat × dolaşımdaki adet. Ucuz görünen coin ucuz olmayabilir.
Market cap, yani piyasa değeri, bir coinin fiyatının dolaşımdaki adediyle çarpılmasıyla bulunur. Bir varlığın ne kadar büyük olduğunu tek başına fiyat değil, bu sayı gösterir.
Coinlerin adetleri birbirinden çok farklıdır. Bitcoin'den en fazla 21 milyon adet olabilir, bazı coinlerden ise yüz milyarlarca adet var. Bu yüzden iki coinin fiyatını yan yana koymak sana bir şey söylemez; karşılaştırılacak şey market cap'tir.
Market cap nasıl hesaplanır?
Formül basit: market cap = fiyat × dolaşımdaki arz. Dolaşımdaki arz, şu an piyasada olan, alınıp satılabilen coin adedidir.
Örnek: bir coinin fiyatı 2 dolar ve dolaşımda 100 milyon adet var. Market cap'i 2 × 100 milyon = 200 milyon dolar.
Veri sitelerindeki "ilk 10", "ilk 100" listeleri de market cap'e göre yapılan sıralamadır. Listede üstte olmak projenin iyi olduğunu değil, sadece toplam değerinin büyük olduğunu gösterir.
Dolaşımdaki arz ve FDV farkı
FDV (fully diluted valuation, tam seyreltilmiş değer), fiyatın maksimum arzla çarpımıdır. İleride çıkacak bütün coinler bugün piyasada olsaydı toplam değer ne olurdu, onu gösterir.
Aynı örnekte maksimum arz 1 milyar adet olsun. FDV = 2 × 1 milyar = 2 milyar dolar. Market cap 200 milyon, FDV 2 milyar: coinlerin sadece onda biri dolaşımda. Geri kalanı çoğu zaman ekibe, erken yatırımcılara ya da ödül programlarına ayrılmıştır ve zamanla piyasaya çıkar.
Bu fark önemli. Yeni coinler piyasaya çıktıkça (buna unlock denir) satış baskısı gelebilir. Fiyat aynı kalsa bile market cap büyür; yani aynı fiyatı korumak için daha fazla alıcı gerekir. Market cap ile FDV arasındaki fark büyükse, arz takvimine bakmadan karar verme.
Gerçek hayattan örnek
Sosyal medyada sık gördüğün bir cümle: "Bu coin 0,00001 dolar, 1 dolar olsa zengin oluruz." Hesaba bakalım. Diyelim o coinden dolaşımda 400 trilyon adet var. Bugünkü market cap'i 0,00001 × 400 trilyon = 4 milyar dolar. Fiyat 1 dolar olsaydı market cap 400 trilyon dolar olurdu; bu, bugüne kadar hiçbir şirketin ya da varlığın ulaşmadığı bir büyüklük.
Yani sorulacak soru "kaç dolar" değil, "toplamda kaç para ediyor ve bu makul mü" olmalı. Bir coinin market cap'ini, dolaşımdaki ve maksimum arzını CoinGecko ya da CoinMarketCap gibi veri sitelerinde görebilirsin.
Sık yapılan hatalar
- Düşük fiyatı ucuzluk sanmak. Ucuzluğu fiyat değil, market cap ve arz gösterir.
- Sadece market cap'e bakıp FDV'yi ve açılacak coinlerin takvimini görmemek.
- Market cap'i coine yatırılmış toplam para sanmak. O sayı son fiyatın bütün adetle çarpımıdır; herkes aynı anda satmaya kalksa o kadar para çıkmaz.
- Küçük market cap'i tek başına fırsat saymak. Küçük projeler daha oynaktır ve manipülasyona daha açıktır; pump and dump'ın hedefi çoğu zaman bunlardır.
- İşlem hacmini unutmak. Hacim çok düşükse satmak istediğinde alıcı bulmakta zorlanabilirsin.
Videolu anlatım
Sık sorulan sorular
Market cap ne demek?
Market cap, piyasa değeri demektir: bir coinin fiyatının dolaşımdaki adediyle çarpımı. Varlığın toplam büyüklüğünü gösterir.
Market cap nasıl hesaplanır?
Fiyat × dolaşımdaki arz. Fiyatı 2 dolar olan ve dolaşımda 100 milyon adedi bulunan bir coinin market cap'i 200 milyon dolardır.
Market cap ile FDV arasındaki fark ne?
Market cap şu an dolaşımdaki adetle, FDV ise maksimum arzla hesaplanır. Aradaki fark, ileride piyasaya çıkacak coinlerin bugünkü fiyattan değerini gösterir.
Düşük market cap iyi mi?
Tek başına ne iyi ne kötü. Küçük market cap daha fazla yükselme alanı gibi görünse de daha oynak ve manipülasyona daha açık demektir. Projenin kendisine, arz takvimine ve hacme birlikte bak.
İlgili terimler
- Altcoin: Bitcoin dışındaki bütün coinler.
- Spot işlem: En basit alım satım: neyin varsa onun kadarını alırsın, borcun olmaz.
- Pump and dump: Önce sana aldırıp fiyatı yükseltmek, sonra senin üstüne satmak.
Bu terimlerin videolu anlatımı ve testi Akademi'de.
Aynı terimler bir derste sırayla anlatılıyor, sonunda beş soruluk kısa bir test var. Ücretsiz.
Dersi Aç