Pump and dump

Nasıl işler?

Hedef genellikle market cap'i küçük, işlem hacmi düşük bir coindir. Küçük piyasada fiyatı oynatmak için az para yeter. Düzeni kuranlar coini sessizce toplar, sonra sosyal medyada, Telegram gruplarında ya da ücretli tanıtımlarla heyecan yaratır.

Fiyat yükselmeye başlayınca yükselişin kendisi reklam olur; grafiği gören yeni alıcılar da gelir. Düzeni kuranlar bu alımlara satış yapar. Satış başlayınca fiyat hızla düşer ve en son girenler en yüksek fiyattan almış olur.

Hisse senedi gibi düzenlenmiş piyasalarda bu tür fiyat manipülasyonu suçtur. Kriptoda da birçok ülkede yasal takibe konu olabilir; ama kaybeden tarafın parasını geri alması çoğu zaman mümkün olmaz.

Bu düzenin bir versiyonu sosyal medyada ücretli tanıtımla yapılır: çok takipçili hesaplar para karşılığında bir coini över ama bunu reklam olarak belirtmez. Bir hesabın coin önerirken karşılığında ödeme alıp almadığını çoğu zaman bilemezsin.

Örnek: grubun matematiği

Bir pump grubunda "saat 20.00'de şu coini alıyoruz" mesajı gelir. Grubu kuranlar coini günler önce toplamıştır. Saat 20.00'de binlerce kişi aynı anda alır, fiyat dakikalar içinde birkaç katına çıkar. Grubu kuranlar ilk dakikalarda satar. Mesajı birkaç saniye geç gören kişi zaten yükselmiş fiyattan alır, fiyat da birkaç dakika sonra geri düşer.

Bu düzende herkesin kazanması matematiksel olarak mümkün değildir: erken satanların kazancı, geç alanların kaybından gelir.

Sinyal ve "erken giriş" grupları

Pump and dump her zaman açık bir çağrıyla gelmez. "Ücretli sinyal grubu", "VIP kanal" ya da "erken giriş fırsatı" adıyla da gelir. Grup yöneticisi bir coini önerir, üyeler alır, fiyat yükselir. Yöneticinin o coini önceden alıp almadığını bilemezsin.

Kendine şu soruyu sor: gerçekten kazandıran bir bilgisi olan biri bunu neden binlerce kişiye satsın? Bilgi binlerce kişiyle paylaşıldığında en son öğrenen, fiyatı başkası için yükselten kişi olur.

Bir coin önerisini değerlendirirken önerenin o coinde pozisyonu olup olmadığını, ne zaman aldığını ve neden önerdiğini sorgula. Bu soruların cevabı yoksa temkinli ol.

Uyarı işaretleri

• Adını ilk kez duyduğun bir coin için aynı anda pek çok hesaptan gelen övgü.
• "Şimdi al, yarın geç olacak" diye acele ettiren dil.
• Hiçbir haber olmadan dakikalar içinde birkaç kat yükselen fiyat.
• Katılım için ücret isteyen ya da "VIP" sinyal satan gruplar.
• Coini tanıtanın, coinden ne kadar tuttuğunu söylememesi.
• Grupta yalnızca kazanç ekran görüntüleri paylaşılıyor, kayıplardan hiç söz edilmiyor.

Videolu anlatım

Bu terimin videodaki anlatımı · 9:28

Sık sorulan sorular

Pump and dump ne demek?

Bir coinin fiyatını yapay heyecanla şişirip (pump) yükselişe gelen alıcılara satmak (dump) demektir. Bir piyasa manipülasyonu türüdür.

Pump grubu nedir?

Belli bir saatte aynı coinin alınması için çağrı yapılan gruplardır. Kazananlar genellikle coini önceden toplamış olan grup kurucularıdır.

Pump and dump yasal mı?

Düzenlenmiş piyasalarda fiyat manipülasyonu suçtur. Kriptodaki yasal durum ülkeye göre değişir; ama katılanların büyük kısmı için sonuç zarardır.

Pump and dump nasıl anlaşılır?

Haber olmadan ani yükseliş, küçük market cap, aynı anda pek çok hesaptan gelen övgü ve acele ettiren dil en yaygın işaretlerdir.