İçeriğe atla

Akademi › Sözlük › Kripto cüzdan

Kripto cüzdan

Paranın durduğu yer değil, paranın anahtarının durduğu yer.

Kripto cüzdanının içinde para yoktur. Paralar blok zincirinin üstünde durur; cüzdan o paraya erişmeni sağlayan anahtarı taşır.

Bu ayrım pratikte çok şey değiştirir. Telefonunu kaybetmek, kelimelerin yedekliyse paranı kaybetmek değildir; cüzdanı başka bir cihazda geri kurarsın. Parayı kaybettiren, anahtarın başkasının eline geçmesi ya da yedeksiz kaybolmasıdır. Anahtar kimdeyse para onundur.

Cüzdanlar iki türlüdür: sıcak cüzdan internete bağlıdır ve günlük kullanım içindir; soğuk cüzdan internete bağlı değildir, uzun vadede tutulan para için kullanılır.

Nasıl çalışır?

Her cüzdanın iki parçası vardır: adres ve özel anahtar. Adres, hesap numarası gibidir; para almak için başkasına verirsin, paylaşmanın bir sakıncası yoktur. Özel anahtar ise o adresteki parayı harcama yetkisidir; kimseyle paylaşılmaz.

Cüzdan açtığında sana verilen 12 ya da 24 kelime (seed phrase) bu anahtarların yedeğidir. Uygulama silinse, telefon kaybolsa bile kelimelerle cüzdanı başka bir cihazda geri kurarsın.

Bir ayrım daha var: borsadaki hesabın da bir tür cüzdan gibi görünür ama anahtarlar borsadadır. Anahtarı kendin tuttuğun cüzdana "kendi saklamalı" (non-custodial) cüzdan denir. Sorumluluk da orada tamamen sendedir.

Sıcak ve soğuk cüzdan

Sıcak cüzdan telefonda ya da tarayıcıda çalışan, internete bağlı cüzdandır. Hızlı ve kullanışlıdır ama cihazın ele geçirilirse risk altındadır; günlük kullanım ve küçük tutarlar için uygundur.

Soğuk cüzdan anahtarı internete bağlı olmayan bir cihazda tutar. En yaygın örneği donanım cüzdandır: işlemi bilgisayarda hazırlarsın, onayı cihazın üstündeki düğmeyle verirsin. Uzun süre tutacağın tutarlar için daha güvenli bir seçenektir.

Gerçek hayattan örnek

Borsadan kendi cüzdanına USDT çekmek istiyorsun. Borsa sana ağ seçtiriyor: USDT birden fazla blockchain üzerinde çalışır. Cüzdanının desteklediği ağı değil de başka bir ağı seçersen para yanlış yere gider ve çoğu zaman geri alınamaz. Bu yüzden ilk transferi küçük bir tutarla yapıp ulaştığını görmek iyi bir alışkanlıktır.

Cüzdan seçerken nelere bakılır?

  • Uygulamayı yalnızca resmi siteden ya da uygulama mağazasındaki resmi sayfasından indir; yayıncının adını kontrol et.
  • Kullanacağın ağları desteklediğinden emin ol. Her cüzdan her blockchain'i desteklemez.
  • Sana kurtarma kelimelerini veren, yani anahtarı sende bırakan bir cüzdan seç. Anahtarı kendisi tutan bir uygulama, borsa hesabı gibidir.
  • Donanım cüzdanı yalnızca üreticinin resmi satış kanalından al, kutusu açılmış ürünü kabul etme.
  • Günlük kullanım ve uzun süreli saklama için ayrı cüzdanlar kullanmayı düşün.

Sık yapılan hatalar

  • Kurtarma kelimelerini fotoğraflamak ya da buluta kaydetmek.
  • Adresi elle yazmak ya da sadece ilk birkaç karakterine bakarak göndermek. Kopyala-yapıştırdan sonra baştaki ve sondaki karakterleri kontrol et.
  • Yanlış ağı seçmek. Gönderen ve alan tarafın aynı ağı desteklediğinden emin ol.
  • Büyük tutarı ilk kez denediğin bir adrese tek seferde göndermek.
  • Cüzdan uygulamasını resmi kaynak yerine reklamdaki bağlantıdan indirmek.

Videolu anlatım

Bu terimin videodaki anlatımı · 1:38

Sık sorulan sorular

Kripto cüzdan nedir?

Kripto paralarına erişmeni sağlayan anahtarları tutan uygulama ya da cihazdır. Paralar blockchain'de durur; cüzdan onları harcama yetkisini taşır.

Sıcak cüzdan ile soğuk cüzdan farkı ne?

Sıcak cüzdan internete bağlıdır, günlük kullanım içindir. Soğuk cüzdan anahtarı internetten uzakta tutar, uzun süre saklanan tutarlar için daha güvenlidir.

Cüzdan adresimi paylaşmak güvenli mi?

Evet, adres para almak içindir ve paylaşılabilir. Paylaşılmaması gereken şey özel anahtar ve kurtarma kelimeleridir.

Borsadaki hesabım cüzdan sayılır mı?

Kullanım olarak benzer ama anahtarlar borsadadır. Paranın kontrolü tamamen sende olsun istiyorsan anahtarı kendin tuttuğun bir cüzdan gerekir.

İlgili terimler

Bu terimlerin videolu anlatımı ve testi Akademi'de.

Aynı terimler bir derste sırayla anlatılıyor, sonunda beş soruluk kısa bir test var. Ücretsiz.

Dersi Aç