Phishing (oltalama)

En yaygın türleri

• Sahte site: gerçek borsanın ya da cüzdanın kopyası, adreste bir harf farkla. Genelde reklamdan ya da mesajdaki bağlantıdan gelinir.
• Sahte destek: sorun yaşadığını yazdığın anda "destek ekibinden" gelen özel mesaj. Amaç kurtarma kelimelerini ya da şifreni almaktır.
• Sahte airdrop: "ücretsiz token kazandın" diyen site, ödülü almak için cüzdanını bağlamanı ve bir işlem imzalamanı ister.
• Kötü niyetli onay: sitenin imzalattığı işlem aslında cüzdanındaki coinleri harcama izni verir. Bu işlemi imzalatıp coinleri çeken araçlara "wallet drainer" denir.
• Adres zehirleme: cüzdan geçmişine, sık kullandığın adrese çok benzeyen bir adresten küçük bir transfer gelir. Geçmişten adres kopyalarsan parayı dolandırıcıya gönderirsin.

Gerçek hayattan örnek

Tanıdığın bir projenin sosyal medya hesabında "sınırlı süreli airdrop" paylaşımı görüyorsun. Hesap gerçeğine çok benziyor ama adında bir harf farklı. Bağlantıya tıklıyorsun, site cüzdanını bağlamanı istiyor, sonra bir "doğrulama" işlemi imzalatıyor. Birkaç dakika sonra cüzdanındaki coinler başka bir adrese gidiyor. Kelimelerini hiç vermedin; tek bir imza yetti.

Oltalama sadece internet sitelerinde olmaz. Sahte SMS'ler, borsanın adını kullanan telefon aramaları ve sahte e-postalar da aynı amaca hizmet eder. Borsan seni arayıp şifreni, doğrulama kodunu ya da kurtarma kelimelerini istemez.

Oltalamaya düştüysen

Sahte bir siteye cüzdanını bağlayıp işlem imzaladıysan hızlı davranman gerekir. Önce kalan varlıklarını hemen güvendiğin yeni bir cüzdana taşı; verdiğin izin her an kullanılabilir. Sonra o siteye verdiğin onayları iptal et; blok gezginlerinde ve bazı cüzdanlarda bunun için onay yönetimi bölümleri vardır.

Kurtarma kelimelerini girdiysen onay iptali yetmez: kelimeleri bilen kişi cüzdanın tamamına erişebilir. O cüzdanı tamamen bırak, yeni bir cüzdan oluştur ve kalan her şeyi oraya taşı.

Çalınan parayı geri getirme vaadiyle gelen "kurtarma uzmanlarına" da dikkat et. Blockchain'deki transfer geri alınamaz; ücret karşılığında parayı geri getirme sözü de sık görülen bir dolandırıcılık biçimidir.

Nasıl korunursun?

• Borsa ve cüzdan adreslerini yer imine ekle, oradan gir. Arama sonucundaki reklamlara tıklama.
• İmzalamadan önce cüzdanın ne istediğini oku. Anlamadığın işlemi imzalama.
• Büyük tutarları, sık bağlandığın sitelerden ayrı bir cüzdanda tut.
• Verdiğin onayları düzenli kontrol et, kullanmadıklarını iptal et.
• Adres gönderirken başını ve sonunu tek tek kontrol et; işlem geçmişinden kopyalama.
• Borsa hesabında uygulama tabanlı iki adımlı doğrulama kullan, SMS ile yetinme.

Videolu anlatım

Bu terimin videodaki anlatımı · 9:50

Sık sorulan sorular

Phishing ne demek?

Türkçede oltalama demektir. Sahte bir site, mesaj ya da işlemle seni kandırıp bilgilerini ya da paranı ele geçirme yöntemidir.

Kripto phishing nasıl anlaşılır?

Adreste küçük farklar, acele ettiren dil, beklenmedik ödül vaadi, özel mesajla gelen destek ve kurtarma kelimesi ya da imza isteyen sayfalar en yaygın işaretlerdir.

Cüzdanımı sahte siteye bağladım, ne yapmalıyım?

Bir işlem imzaladıysan önce kalan coinlerini hemen güvendiğin yeni bir cüzdana taşı, sonra o siteye verdiğin onayları iptal et. Kurtarma kelimelerini girdiysen o cüzdanı tamamen bırak.

Wallet drainer nedir?

Sana bir işlem imzalatıp cüzdanındaki coinleri harcama izni alan, sonra da o coinleri çeken kötü niyetli araçtır. Genellikle sahte airdrop ve sahte mint sitelerinde kullanılır.