Stop loss (zararı durdur)

Nasıl çalışır?

Stop loss emrinde bir tetik fiyatı belirlersin. Fiyat oraya gelince borsa senin yerine satış emri gönderir. İki yaygın türü vardır: stop-market, tetiklenince o anki fiyattan satar; stop-limit, tetiklenince belirlediğin limit fiyattan satmaya çalışır.

Stop-market gerçekleşir ama sert düşüşte fiyat, tetik fiyatının altında dolabilir; buna kayma denir. Stop-limit fiyatı korur ama fiyat limitin altına hızla geçerse hiç gerçekleşmeyebilir ve pozisyonun açık kalır. İkisinin de bir bedeli var; hangisini kullandığını bilmen yeterli.

Bazı borsalar bir de iz süren stop (trailing stop) sunar: fiyat lehine gittikçe stop da belirlediğin mesafeyle onu takip eder, fiyat dönünce yerinde kalır. Kazancın bir kısmını korumak için kullanılır.

Stop'a göre pozisyon büyüklüğü

Stop loss asıl işini pozisyon büyüklüğüyle birlikte yapar. Önce bir işlemde en fazla ne kadar kaybetmeyi göze aldığını belirlersin, sonra stop mesafesine göre ne kadar alacağını hesaplarsın.

Örnek: hesabın 1.000 dolar ve bir işlemde en fazla %1, yani 10 dolar kaybetmeyi göze alıyorsun. 100 dolardan alıp stop'u 90 dolara koyacaksın; stop mesafesi %10. Pozisyon büyüklüğü = 10 ÷ 0,10 = 100 dolar. Stop çalışırsa yaklaşık 10 dolar kaybedersin; kayma ve ücretler bunu biraz artırabilir.

Kendi rakamlarınla dene: pozisyon büyüklüğü hesaplayıcı

Gerçek hayattan örnek

100 dolardan bir coin aldın ve stop'u 90 dolara koydun. Gece kötü bir haber geliyor, fiyat birkaç dakika içinde 85 dolara iniyor. Stop-market emrin 90 dolarda tetikleniyor ama o anda alıcılar azaldığı için satış 88 dolardan gerçekleşiyor. Beklediğin %10 yerine yaklaşık %12 kaybettin.

Aynı gece stop koymasaydın ne olurdu? Fiyat 85'ten geri dönebilirdi, 60'a da inebilirdi. Stop loss'un değeri olası en kötü senaryoyu önceden sınırlamasıdır; her seferinde en iyi fiyatı yakalaması değil.

Fiyatın stop'unu alıp hemen geri dönmesi can sıkıcıdır. Bu sık oluyorsa stop'un fazla yakın olabilir. Çözüm stop'u kaldırmak değil, stop mesafesini ve pozisyon büyüklüğünü birlikte yeniden ayarlamaktır.

Sık yapılan hatalar

• Stop koymamak ve "nasılsa döner" diye beklemek.
• Fiyat stop'a yaklaşınca stop'u aşağı çekmek. Bu, önceden verdiğin kararı panikle bozmaktır.
• Stop'u rastgele ya da herkesin görebileceği yuvarlak bir sayıya koymak. Stop, fikrinin yanlış çıktığı seviyeye konur.
• Stop'u çok yakına koyup olağan dalgalanmada işlemden atılmak.
• Kaldıraçlı işlemde stop'u likidasyon fiyatının ötesine koymak. Stop, likidasyondan önce çalışmalı.

Videolu anlatım

Bu terimin videodaki anlatımı · 4:38

Sık sorulan sorular

Stop loss ne demek?

"Zararı durdur" demektir. Fiyat önceden belirlediğin seviyeye gelince pozisyonunu otomatik kapatan emirdir.

Stop loss nereye konur?

İşlem fikrinin yanlış çıktığını gösteren seviyeye. Sonra pozisyon büyüklüğünü, stop çalışırsa kaybın göze aldığın tutarı geçmeyecek şekilde ayarlarsın.

Stop loss her zaman tam o fiyattan mı çalışır?

Hayır. Stop-market emri sert hareketlerde tetik fiyatından daha kötü bir fiyattan dolabilir. Stop-limit emri ise fiyat hızla geçerse hiç dolmayabilir.

Spot işlemde stop loss kullanılır mı?

Evet. Spot'ta likidasyon olmasa da stop loss, bir varlıktaki kaybını önceden belirlediğin seviyede sınırlamak için kullanılır.